جے موئیاں ہے ماں دے نال اٹھنا

جدید پنجابی شاعری

جے موئیاں ہے ماں دے نال اٹھنا

جیوندے کیوں نہ ماں دے نال رہیے

سانجھی ماں اے دیس دے پتراں دی

ایہدے باغیاں نال نہ کیوں کھیئے

استاد دامن

سانوں کوئی شکست نئیں دے سکدا

 جدید پنجابی شاعری

سانوں کوئی شکست نئیں دے سکدا

بھانویں کوئی کڈا دم خم نکلے

استاد دامن دے گھر ویکھیا جے

دو ریوالور تے تِن دستی بم نکلے

استاد دامن

تھک دیؤ کوڑا مونہہ کرو مٹھا

 جدید پنجابی شاعری

تُھک دیئو کوڑا مونہہ کرو مِٹھا

گَلاں مِٹھیاں کرو جہان اندر

ایہہ وستیاں امن امان دسن

پیدا کرو مِٹھاس، انسان اندر

استاد دامن

ماں نال مقابلہ پتراں دا

 جدید پنجابی شاعری

ماں نال مقابلہ پُتراں دا

پُتر اسیں وی آں پر اپنی ماں ول آں

ساہنوں صدر دے سائے دی لوڑ کوئی نہیں

اسیں ٹھنڈی بہشتاں دی چھاں ول آں

استاد دامن

پتہ لگے گا ساریاں پتراں دا

 جدید پنجابی شاعری

پتہ لگے گا ساریاں پتراں دا بول بولیاں دا کیہڑا بھاء پاوندا

کون چِٹے جھاٹے دی لاج رکھدا اے کون ماں دے سر سواہ پاوندا

کل نوں ایہہ نہ کہن جہان والے پتر ایہہ کاہدے اپنی ماں کھا گئے

ایہنا کولوں بچا لو بچیاں نوں ککڑ کھان والے سارے کاں کھا گئے

استاد دامن

ایہہ کی کری جانا کدی چین جانا

 جدید پنجابی شاعری

ایہہ کی کری جانا

ایہہ کی کری جانا

کدی چین جانا

کدی روس جانا

بن کے توں امریکی جاسوس جانا

کدی شِملے جانا

جی او جی میرے شہر لہورا جی

 جدید پنجابی شاعری

جی او جی میرے شہر لہورا جی

جی او جی میرے شہر لہورا جی 

رنگ رنگیلا چھیل چھبیلا

تیرا اک اک جی 

جی او جی میرے شہر لہورا جی 

ہور شہر کی تیرے اگے 

استاد دامن (شخصی و علمی تعارف و حالات زندگی)

 استاد دامن 

چراغ دین دامن پنجابی کے مہان شاعر تھے، آپ کا جنم دن 4 ستمبر 1910سن عیسوی ہے، آپ چوک متی لاہور میں پیدا ہوئے۔ آپ کا اصل نام چراغ دین تھا۔ استاد پنجابی کے بڑے سرخیل شاعر تھے اور اسی بنا پر آپ کو استاد کہا جاتا تھا۔ استاد دامن نے شاعری کا آغاز کیا تو ان کا پہلا تخلص چراغ ہمدم تھا لیکن جب آپ استاد رمضان ہمدم کے شاگرد بنے تو استاد کے احترام میں پرانا تخلص ترک کر کے دامن کا تخلص اختیار کر لیا۔ آپ کی شاعری کا مزاج زیادہ تر تنقیدی اور باغیانہ رہا ہے۔ آپ مزدوروں، کسانوں، غریبوں اور مظلوموں ظبقے کے نمائندہ شاعر تھے۔ انہوں نے ہمیشہ مظلوم عوام کی حمایت، حقوق کے لیے آواز اٹھائی اور تا دمِ مرگ ان کا استحصال کرنے والے حکمران اور سرمایہ دار طبقے کی ببانگِ دُہل مذمت کرتے رہے۔ یہ خود دارعوامی استاد شاعر گو کہ ساری زندگی کسمپرسی کی حالت میں رہا مگر مرتے دم تک اپنے ہموطنوں اور مادرِ وطن سے محبت کے گیت گاتا رہا۔ استاد دامن نے فلموں کے لیے گیت بھی لکھے، جن میں؛

مینوں کئیاں نے آکھیا کئی واری

 پنجابی کلچر ڈے/ثقافتی/ریہتل دیہاڑے دی سب سجناں تے متراں نوں ودھائی ہووے

مینوں کئیاں نے آکھیا، کئی واری

توں لینا پنجابی دا ناں چھڈ دے

جے پنجابی پنجابی ای کوکناں ایں

جتھے کھلا کھلوتا ایں تھاں چھڈ دے

گود جدھی وچ پل کے جوان ہویوں

اوہ ماں چھڈ دے تے گراں چھڈ دے

جدوں کدے پنجابی دی گل کرناں

 پنجابی کلچر ڈے/ثقافتی/ریہتل دیہاڑے دی سب سجناں تے متراں نوں ودھائی ہووے

جدوں کدے پنجابی دی گل کرناں پھاں پھاں کردا پھوں پھوں آوندا

توں پنجابی پنجابی کیہ لائی ہوئی اے چاں چاں کردا چوں چوں آوندا

اوہ بولدا بولدا ٹری جاندا خبرے میرے بُلھاں نوں سیوں آوندا

ایہہ گل اے ماں تے پتراں دی کوئی تیسرا ایہدے وچ کیوں آوندا

استاد دامن

ماری کفن دی بکل تے چلیا میں

ماری سرسری نظر جہان اتے

تے ورق زندگی دا تھلیا میں

دامن رفیق نہ ملیا جہان اندر

ماری کفن دی بکل تے چلیا میں

استاد دامن

کالا مونہہ ہے ایہناں رکھوالیاں دا

اسیں اوس مکان دے رہن والے​

جتھے زور دن رات ہے جالیاں دا

حق دار نوں حق نہ ملن دھکے

کم کاج ہندا ساکاں سالیاں دا

خطرہ دیس وچ لٹ دا ہر ویلے

صنعت کار وڈا ایتھے تالیاں دا

مینوں پاگل پن درکار

مینوں پاگل پن درکار

لَکھاں بھیس وٹا کے ویکھے

آسن کِتے جما کے ویکھے

مَتھے تِلک لگا کے ویکھے

کِدھرے مون مَنا کے ویکھے

اوہو ای رستے، اوہو ای پینڈے

اوہو ای آں میں چلّنہار

مینوں پاگل پن درکار

آئی جوانی گئی جوانی

آئی جوانی، گئی جوانی

جیوں بدلاں دی چھاں 

بھاویں رہی ایہہ چار دہاڑے

تاں وی بھلے نہ

آئی جوانی، گئی جوانی

جیویں وسدے گھر وچوں چور 

پھڑدیاں جے کر نکلے ہتھوں

کٹی پتنگ دی ڈور 

استاد دامن

تیرے دیش اندر دیواراں چ لاشاں

تیرے دیش اندر دیواراں 'چ لاشاں

باغاں 'چ مردے، بازاراں 'چ لاشاں

کفن توں بناں نے، ہزاراں 'چ لاشاں

ایہہ جیؤندے جو دِسدے قطاراں 'چ لاشاں

استاد دامن

كمينے آگے غرض پيش كر كے انہے آگے موركها رون لگا ايں

كمينے آگے غرض پيش كر كے

انہے آگے موركها رون لگا ايں

دامن! سمجھ لے مارى گئى اے مت تيرى

گاں سمجھ كے چہوٹے نوں چون لگا ايں

استاد دامن

وچو وچ کھائی جاؤ اتوں رولا پائی جاؤ

وچو وچ کھائی جاؤ، اتوں رولا پائی جاؤ

قوم دے غدارو! تے پکارو تے ککارو ہن​

گئے ہوئے فرنگیاں نوں، مڑ کے ہن بلائی جاؤ

قوماں دیاں قوماں تسی، ٹوٹے ٹوٹے کیتیاں​

بندہ بندہ، ٹوٹے ٹوٹے، ہندا تے کرائی جاؤ​

کھائی جاؤ، کھائی جاؤ، بھیت کنھے کھولنے؟

وچو وچ کھائی جاؤ، اتوں رولا پائی جاؤ

مڑ کے ویکھیا تے کھوتی بوہڑ ہیٹھاں

لوکی چن تے پہنچدے جاپدے نیں

تے اسیں پہنچے زمین وچ توڑ ہیٹھاں

بھج بھج کے وکھیاں چُور ہوئیاں 

مڑ کے ویکھیا تے کھوتی بوہڑ ہیٹھاں

استاد دامن

بلبل پچھے پھل دے کولوں مینوں سمجھ نہ آئی

بلبل پچھے پھل دے کولوں، مینوں سمجھ نہ آئی 

توں بنڑدا ایں ہار گلے دا، میں پھسدی وچ پھاہی 

ظلم مالی دا ویکھ کے توں تے، بوٹے تے کرلائی 

کلی جیبھ ہے تیری اوہ وی، تیرے وس نہ کائی 

سو سو جیبھاں رکھ کے وی میں رکھناں بھیت لکائی 

استاد دامن

ایہہ کالج اے کڑیاں تے منڈیاں دا

ایہہ کالج اے کڑیاں تے منڈیاں دا، جاں فیشناں دی کوئی فیکٹری اے 

کڑی منڈے دے نال پئی انجھ تردی، جیوں الجبرے نال جومیٹری اے 

قلماں لمیاں تے نوکاں تکھیاں نے، تنگ موریاں ویکھ گھبرا گیا میں 

میں ایس مشاعرے چ کیہ آیا، کسے فلم دی شوٹنگ تے آ گیا میں 

استاد دامن